Klima Soğutma Gücü Zayıfladığında Ne Yapılır
SLoC Otomotiv Bakım - okuma önerisi
Yaz ortasında klimayı en düşük dereceye alıyorsunuz ama üfleyen hava sadece "ılık serin" hissi veriyorsa, sistemde bir yerlerde iş bozuk demektir. İyi haber şu: klima soğutma zayıf şikâyetlerinin büyük kısmı, servise gitmeden önce evde ya da otoparkta yapılacak birkaç kontrolle daraltılabilir. Aşağıda soruları sırayla sorup cevaplayacağız.
Önce ne anlamalıyım: gaz mı bitti, başka bir şey mi?
Sürücülerin refleksi hemen "gaz bitmiş" demek oluyor. Oysa kapalı bir devrede gaz kendiliğinden tükenmez; azaldıysa bir kaçak vardır. Ayrıca hava akışının zayıflaması, kondenser kirliliği veya kabin filtresinin tıkanması da tamamen aynı hissi verir: "soğutmuyor".
Ayırt etmenin pratik yolu şu iki soruyu sormak:
- Havanın kendisi mi az geliyor, yoksa hava bol ama sıcak mı? Üfleme gücü düşükse sorun genelde filtre, blower ya da hava kanalıdır.
- Araç dururken kötü, hareket halinde iyi mi? Bu tablo çoğunlukla kondenser fanını ya da tıkalı kondenser peteğini işaret eder.
Adım adım kontrol
- Kabin (polen) filtresini çıkarıp bakın. Torpido altındaki bu filtre yaprak, toz ve tüyle dolduğunda üfleme ciddi biçimde düşer. Işığa tuttuğunuzda ışık geçmiyorsa değiştirin. Bu, klima bakımının en ucuz ve en çok fark yaratan adımıdır; motorun aldığı havayı filtreleyen hava filtresiyle karıştırmayın, ikisi ayrı parçadır.
- Kompresörün devreye girip girmediğini dinleyin. Motor rölantideyken klimayı A/C düğmesinden açın. Kaputun altından hafif bir "klak" sesi gelmeli ve rölanti devri bir miktar yükselmeli. Hiçbir tepki yoksa: basınç şalteri düşük gaz nedeniyle sistemi kilitlemiş, sigorta atmış ya da manyetik kavrama arızalı olabilir.
- Kompresör kasnağının göbeğine bakın. Kayışla dönen dış kasnak her zaman döner; klima açıkken göbek kısmının da onunla birlikte dönmesi gerekir. Göbek boşta duruyorsa kompresör devreye girmiyordur.
- Kondenseri (ön petek) inceleyin. Radyatörün önündeki ince petek, sinek, çamur ve yol tuzuyla kaplanır. Isı burada atılamazsa basınç yükselir, soğutma düşer. Düşük basınçlı su ve yumuşak fırçayla, kanatçıkları ezmeden, içeriden dışarıya doğru temizleyin. Kanatçıklar eğilmişse tarakla düzeltilebilir.
- Fanların çalışmasını izleyin. Klima açıldığında soğutma fanı çoğu araçta hemen devreye girer. Girmiyorsa fan rölesi, sıcaklık sensörü ya da fan motoru sorgulanmalıdır. Trafikte soğutmanın kaybolup yolda geri gelmesi klasik fan belirtisidir.
- Kaçak izi arayın. Klima gazının içindeki yağ, kaçak noktasında yağlı-toz karışımı koyu bir leke bırakır. Boru rekorları, kompresör ön keçesi, kondenser köşeleri ve evaporatör tahliye hortumu çevresine bakın. Leke gördüyseniz gaz doldurtmak geçici çözümdür.
- Tahliye suyunu kontrol edin. Klima çalışırken aracın altında damlayan su normaldir; hiç su damlamıyorsa ya sistem soğutmuyordur ya da tahliye hortumu tıkalıdır. Tıkalı hortum, ayak paspaslarının ıslanması ve içeride küf kokusu olarak da kendini gösterir.
- Basınç ölçümünü uzmana bırakın. Manometre ile alçak-yüksek basınç okuması, sorunun genleşme valfi, kurutucu, tıkanma ya da gaz miktarı olduğunu ayırt eden tek güvenilir yoldur. Bu aşamadan sonrası vakumlu boşaltma ve tartılarak dolum gerektirir.
Belirti - olası neden tablosu
| Belirti | İlk bakılacak yer |
|---|---|
| Hava az geliyor, soğuk ama zayıf | Kabin filtresi, blower motoru |
| Hava bol, hiç soğutmuyor | Kompresör devreye girmiyor, gaz düşük |
| Dururken ılık, seyir halinde soğuk | Kondenser fanı, kirli kondenser |
| Bir süre soğutup sonra kesiyor | Evaporatör buzlanması, nem/kurutucu |
| Küf ve rutubet kokusu | Evaporatör kirliliği, tıkalı tahliye |
| Klima açınca ıslık/gıcırtı | Kayış gerginliği, rulman |
Sık yapılan hatalar
- Marketten alınan hazır gaz kutusunu boca etmek. Ölçüsüz dolum fazla basınç yaratır; kompresör ömrünü kısaltır. Sistem tartılarak, üretici miktarına göre doldurulmalıdır.
- Kaçağı bulmadan gaz doldurtmak. Birkaç hafta sonra aynı noktaya geri dönersiniz, üstelik her dolumda nem sisteme girer.
- Kondenseri yüksek basınçlı yıkayıcıyla temizlemek. Kanatçıklar yatar, hava geçişi büsbütün kapanır.
- Kabin filtresini ters takmak. Filtrenin üzerindeki hava yönü oku hava akış yönüyle aynı olmalı.
- Kışın klimayı hiç açmamak. Kompresör keçeleri kurur, kaçak başlar. Ayda birkaç dakika çalıştırmak yeterlidir.
- Kokuyu spreyle bastırmak. Koku evaporatördeki biyolojik kirlenmedendir; köpük temizleyiciyle asıl yüzeyi temizlemek gerekir.
- Soğutmayı ilk açılışta değerlendirmek. Kaporta kızgınken kabin havası hemen düşmez; camları birkaç dakika açıp sıcak havayı tahliye etmek daha hızlı sonuç verir.
Özet
Zayıf soğutmada sıralama şudur: önce hava akışı (kabin filtresi), sonra ısı atımı (kondenser ve fan), sonra kompresörün devreye girip girmediği, en